Jak inwestować w fundusze inwestycyjne? Przewodnik krok po kroku dla początkujących

Oszczędności możesz trzymać na lokacie lub inwestować je w bardziej zyskowne instrumenty. Jednym z nich są fundusze inwestycyjne. Przedstawiamy Ci kompleksowy przewodnik po świecie inwestycji stworzony z myślą o osobach, które dopiero zaczynają swoją przygodę z Towarzystwami Funduszy Inwestycyjnych (TFI).

Najważniejsze informacje o tym, jak inwestować w fundusze

  • Fundusze inwestycyjne są formą wspólnego inwestowania, w której majątek powstaje ze środków powierzonych przez wielu inwestorów.
  • Funduszem zarządza Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych (TFI).
  • Rozproszenie ryzyka i łatwy dostęp do rynków globalnych to główne zalety funduszy.
  • W UNIQA TFI możesz zacząć inwestować niewielkie kwoty już nawet od 50 zł miesięcznie.
  • Do wyboru masz m.in. fundusze akcyjne, obligacyjne i mieszane.
  • Inwestowaniu towarzyszą opłaty, a potencjalne zyski zwykle podlegają podatkowi Belki.
  • Przed wpłatą pieniędzy do funduszu określ swój cel, czas trwania inwestycji i tolerancję na ryzyko.

Czym są fundusze inwestycyjne?

Fundusze inwestycyjne są formą wspólnego inwestowania. Mechanizm działania jest bardzo prosty:
  1. Wpłacasz środki.
  2. TFI łączy je z kapitałem innych inwestorów.
  3. Pieniądze są inwestowane w określone aktywa, np. akcje.
Nie musisz samodzielnie śledzić giełdy – wszystko leży w rękach specjalistów. Takie rozwiązanie ma wiele zalet:
  • Dywersyfikacja portfela – rozproszenie ryzyka dzięki inwestowaniu w różne instrumenty finansowe. Pamiętaj jednak, że dywersyfikacja nie eliminuje ryzyka inwestycyjnego i nie gwarantuje osiągnięcia zysku.
  • Dostęp do rynków globalnych – nawet przy niewielkim kapitale początkowym.
  • Profesjonalne zarządzanie – środki są inwestowane przez doświadczonych specjalistów.

Jak zacząć inwestować w fundusze inwestycyjne? Pierwsze kroki

Jednym z pierwszych kroków jest wybór oferty funduszy inwestycyjnych, odpowiadającej Twojemu profilowi i celom. Następnie należy założyć konto na platformie transakcyjnej wybranego TFI, co w przypadku UNIQA TFI zrobisz w pełni online.
W kolejnym kroku wpłać środki i kup jednostki uczestnictwa wybranego funduszu.
W UNIQA TFI możesz zacząć od niewielkich kwot – często nawet od 50 zł miesięcznie.

Oto jak krok po kroku przebiega proces inwestowania w fundusze UNIQA TFI:
  1. Załóż konto w serwisie uDoradca - rejestracja zajmie Ci kilka minut. To niezbędne pod względem formalnym, byśmy mogli świadczyć Ci usługę automatycznego doradztwa inwestycyjnego.
  2. Wypełnij ankietę profilowania – podaj swoje cele inwestycyjne i potrzeby. Nie martw się, ankieta jest krótka, a pytania są proste.
  3. Po wypełnieniu ankiety od razu otrzymasz spersonalizowaną rekomendację inwestycyjną dopasowaną do Twoich celów. W ramach usługi uDoradca portfel modelowy jest dobierany automatycznie i opiera się na funduszach UNIQA TFI w odpowiednio dobranych proporcjach.

Akceptujesz propozycję uDoradcy? Jeśli wybrany portfel Ci odpowiada, możesz zacząć inwestować. Jeśli nie - nic nie musisz robić. Pamiętaj, doradztwo w ramach uDoradcy jest bezpłatne.

Przed wpłaceniem pierwszych środków przemyśl swoje cele inwestycyjne oraz określ horyzont czasowy. Zastanów się, czy odkładasz np. na dodatkowe środki do emerytury za 20 lat, czy zbierasz na nowy samochód w perspektywie 4 lat.

To bardzo ważna kwestia, która pomoże w dopasowaniu strategii i poziomu akceptowalnego ryzyka.

Jakie są rodzaje funduszy inwestycyjnych i czym się różnią?

Oferta rynkowa obejmuje fundusze otwarte i zamknięte, które lokują środki w akcje, obligacje oraz różne instrumenty finansowe. Otwarte pozwalają na swobodne wpłacanie i wypłacanie pieniędzy w dowolnym momencie, natomiast zamknięte mają bardziej ograniczony dostęp. Zwykle inwestuje się w nie w określonym czasie, a wyjście z inwestycji może być możliwe dopiero po jej zakończeniu lub poprzez sprzedaż certyfikatów na rynku.

Ich różnorodność pozwala na budowanie zdywersyfikowanego portfela. Fundusze dzieli się przede wszystkim według tego, w jakie inwestują aktywa. W serwisie uDoradca inwestujesz w fundusze otwarte oferowane przez UNIQA TFI.

Fundusze akcyjne, obligacyjne i mieszane – charakterystyka i ryzyko

  • Fundusze akcyjne lokują kapitał w akcje spółek notowanych na giełdach. Charakteryzują się najwyższym potencjałem zysku, ale też wysokim ryzykiem wahań wartości. Fundusze akcyjne to naturalny wybór dla celów długoterminowych (powyżej 5-10 lat).
  • Fundusze obligacyjne inwestują w papiery dłużne (takie jak obligacje skarbowe lub korporacyjne). Cechuje je niższe ryzyko, ale też mniejsze zyski. Mimo że zwykle charakteryzują się niższym poziomem ryzyka niż fundusze akcyjne, jednak również mogą okresowo tracić na wartości.
  • Fundusze mieszane to kompromis, który łączy rynek akcji i obligacji, co pozwala na rozsądne wyważenie ryzyka.

Fundusze indeksowe, ESG i absolutnej stopy zwrotu – alternatywy dla tradycyjnych rozwiązań

Jeśli fundusze akcyjne, obligacji i mieszane nie spełniają Twoich oczekiwań, alternatywą mogą być:
  • Fundusze indeksowe (tzw. pasywne) – naśladują zachowanie wybranego wskaźnika giełdowego, tzn. kupują wszystko tak jak w danym indeksie.
  • Fundusze ESG – uwzględniają kryteria środowiskowe, społeczne i związane z ładem korporacyjnym przy doborze inwestycji.
  • Fundusze absolutnej stopy zwrotu (lokujące środki między poszczególnymi aktywami w różnych proporcjach) dążą do osiągania dodatnich wyników inwestycyjnych niezależnie od sytuacji rynkowej.
To interesujące alternatywy dla bardziej wymagających. ESG przyciąga świadomych ekologicznie inwestorów, a fundusze indeksowe to świetna opcja dla osób szukających produktów o najniższych możliwych kosztach stałych.

Zobacz, które fundusze będą odpowiednie dla Ciebie pod względem poziomu ryzyka i potencjału zysku.

Rodzaj funduszu Poziom ryzyka według skali ryzyka i zysku
dla funduszy inwestycyjnych (SRI w skali 1-7)		 Potencjał zysku
Gotówkowe / rynku pieniężnego Niskie (1-2) Niski, ale stabilny
Obligacyjne Niskie/Średnie (2-3) Umiarkowany
Mieszane Średnie (2-5) Wyższy
Akcyjne Średnie/Wysokie (4-7) Wysoki potencjał wzrostu wartości inwestycji
Indeksowe / ESG Zależne od rynku (często 4-6) Zależy od giełdy
Absolutnej stopy zwrotu Średnie/Wysokie (4-6) Zmienny

Skala SRI to Summary Risk Indicator – 7-stopniowa skala ryzyka dla funduszy inwestycyjnych.

Ile kosztuje inwestowanie w fundusze inwestycyjne? Opłaty i podatki

Inwestowanie w fundusze wiąże się z określonymi kosztami, do których należą:
  • opłata za zarządzanie funduszem,
  • opłaty manipulacyjne,
  • ewentualna opłata za wynik,
  • ewentualny podatek od zysków kapitałowych (tzw. podatek Belki).
Rodzaj opłaty Charakterystyka i wpływ na zyski
Opłata za zarządzanie Stały procent pobierany regularnie z aktywów przez TFI. Wynagrodzenie dla ekspertów.
Opłata manipulacyjna Jednorazowy koszt przy wpłacie środków (opłata manipulacyjna) lub przy wypłacie (za odkupienie jednostek).
Podatek Belki Podatek od wypracowanego zysku kapitałowego (wynosi 19% w Polsce).

Opłata za zarządzanie jest wyliczana i pobierana automatycznie przez cały czas trwania inwestycji. Z kolei opłata manipulacyjna to jednorazowe potrącenie realizowane na etapie wpłaty lub wypłaty kapitału. Suma tych opłat zmniejsza Twój zarobek.

Konsekwencje podatkowe inwestowania w fundusze – co zmieniło się od 2024 roku?

Rok 2024 przyniósł bardzo ważne zmiany w przepisach podatkowych, w sposobie pobierania tzw. podatku Belki.

Od 2024 roku inwestorzy mogą rozliczać zyski i straty z funduszy kapitałowych w zeznaniu PIT-38. W praktyce oznacza to możliwość kompensowania strat i zysków z różnych inwestycji kapitałowych. Szczegółowy sposób rozliczenia zależy jednak od rodzaju inwestycji i otrzymanych dokumentów podatkowych.

Zwykle rozliczysz 19% podatku Belki w rocznym zeznaniu PIT (zazwyczaj PIT-38), na podstawie informacji PIT-8C dostarczanej przez instytucję finansową.

Czy wiesz, że…

Samodzielnie rozliczasz podatek PIT od zysków z inwestycji w fundusze z wyjątkiem:
  • Indywidualnych Kont Emerytalnych,
  • Indywidualnych Kont Zabezpieczenia Emerytalnego,
  • Pracowniczych Planów Kapitałowych,
  • Pracowniczych Programów Emerytalnych.
Podatek rozliczasz tylko wtedy, gdy w ubiegłym roku miały miejsce:
  • odkupienie jednostek uczestnictwa lub
  • konwersja jednostek uczestnictwa (zmiana jednostek uczestnictwa między dwoma funduszami z różnych funduszy parasolowych).

Rozliczenie podatku jest wymagane niezależnie od tego, czy inwestycja przyniosła zysk. Należy je złożyć do urzędu skarbowego do 30 kwietnia na formularzu PIT-38. Jeśli z rozliczenia wynika zysk, do tego samego terminu należy zapłacić podatek od zysków kapitałowych. W przypadku straty można ją rozliczyć w ciągu kolejnych 5 lat podatkowych.

Dobrym sposobem na optymalizację podatkową są fundusze parasolowe, które umożliwiają bezpłatne przenoszenie środków między różnymi subfunduszami pod jednym „parasolem”, bez natychmiastowego obowiązku zapłaty podatku od osiągniętych dotychczas zysków.

Jak wybrać fundusz inwestycyjny dla początkujących? Strategie i wskazówki

Najważniejszą zasadą przy wyborze funduszu jest dopasowanie jego strategii do Twojej sytuacji finansowej. Inaczej powinien wyglądać portfel, jeśli inwestujesz na spokojną starość, a inaczej, jeśli odkładasz na mieszkanie, które chcesz kupić za kilka lat.

Dzięki usłudze automatycznego inwestowania uDoradca nie musisz samodzielnie analizować funduszy. Po wypełnieniu krótkiej ankiety profilowania, w której pytamy m.in. o Twój cel inwestycyjny, horyzont inwestycyjny i podejście do ryzyka, otrzymasz spersonalizowaną rekomendację inwestycyjną. W ramach usługi uDoradca ekspert dopasuje do Twoich potrzeb odpowiedni portfel modelowy - zestaw funduszy UNIQA TFI dobranych w różnych proporcjach. Nie musisz wybierać samodzielnie.

W praktyce cały proces wygląda prosto: rejestrujesz się w usłudze, wypełniasz ankietę profilowania, przechodzisz do rekomendacji i poznajesz portfel modelowy dopasowany do Twoich celów.

Twoje odpowiedzi w ankiecie wskazują kierunek i pomagają dobrać produkty o poziomie ryzyka, który jest dla Ciebie odpowiedni.

Dywersyfikacja portfela i regularne inwestowanie – jak minimalizować ryzyko?

Dzieląc kapitał na różne rynki i branże, budujesz tarczę ochronną. Realnie zarządzasz ryzykiem, ponieważ spadek w jednym sektorze może zostać zrekompensowany zyskiem w innym.

Czy wiesz, że…

Polecaną strategią dla początkujących jest regularne inwestowanie stałych kwot, nawet niewielkich, co pozwoli Ci ostatecznie uśrednić cenę zakupu. Gdy ceny spadają, za te same pieniądze kupujesz więcej jednostek.

Aby efektywnie pomnażać kapitał, warto śledzić i regularnie oceniać wyniki swoich inwestycji w wybranym horyzoncie.

Kiedy i jak wypłacić pieniądze z funduszu? Konsekwencje

Ogólnie nie warto wypłacać środków po zrealizowaniu jednego celu - często zaraz pojawia się kolejny, a inwestowanie najlepiej działa w długim terminie. Jeśli jednak chcesz zakończyć inwestycję, proces jest prosty: składasz zlecenie w systemie, a środki trafiają na Twoje konto w ciągu kilku dni roboczych.

Uwaga!

Pamiętaj, że wypłacanie środków pod wpływem emocji - zwłaszcza w czasie rynkowych spadków - często prowadzi do niepotrzebnych strat.

Gdzie kupić jednostki funduszy inwestycyjnych?

Jednostki uczestnictwa zakupisz najwygodniej poprzez strony internetowe i platformy TFI. Innymi dostępnymi miejscami są:
  • aplikacje bankowe,
  • oddziały banków,
  • niezależne internetowe platformy dystrybucyjne.

Każdy z tych kanałów ma swoją specyfikę. Korzystanie bezpośrednio z platformy TFI często oznacza dla Ciebie brak opłat dystrybucyjnych za wpłaty i wypłaty.

FAQ: najczęściej zadawane pytania

Czym są fundusze inwestycyjne i jak działają?

To zbiorowy sposób wspólnego inwestowania. Wpłacając pieniądze, nabywasz jednostki uczestnictwa. My łączymy je ze środkami innych osób i kupujemy różne aktywa giełdowe. To proste rozwiązanie, dzięki któremu Twoje pieniądze pracują.

Jakie są rodzaje funduszy inwestycyjnych i czym się różnią?

Dzielą się na akcyjne, obligacyjne i mieszane. Najważniejsza różnica to poziom ryzyka i cel, któremu służą. Fundusze akcyjne dają szansę na wyższy zysk, ale wiążą się z większym ryzykiem, natomiast obligacyjne to spokojniejsza, bardziej stabilna strategia. Nasza usługa doradztwa inwestycyjnego pomoże Ci wybrać wariant najlepiej dopasowany do Twoich potrzeb.

Od jakiej kwoty można zacząć inwestować w fundusze?

Z UNIQA TFI możesz zacząć oszczędzać już od niewielkich kwot. Minimalna wpłata na IKE lub IKZE to 50 zł. W przypadku programów inwestycyjnych to 200 zł.

Czy na funduszach inwestycyjnych można stracić pieniądze?

Tak, jest to możliwe. Rynek ulega wahaniom, więc wartość jednostek może spadać. Wybierając fundusze, miej świadomość, że nie ma tu gwarantowanych zysków.

Jak wybrać fundusz inwestycyjny dopasowany do swoich potrzeb?

Wszystko zależy od Twojego akceptowalnego poziomu ryzyka i perspektywy czasowej. W UNIQA TFI pomożemy Ci to ocenić w ankiecie profilowania, abyś mógł podjąć w 100% świadomą decyzję.
To coś dla Ciebie? Zacznij inwestować

Źródła:

https://www.podatki.gov.pl/podatki-osobiste/pit/informacje-podstawowe/co-jest-opodatkowane/zbycie-jednostek-uczestnictwa-w-funduszu-kapitalowym/
https://www.knf.gov.pl/knf/pl/komponenty/img/poradnik_inwestora_jak_zaczac_inwestowac_2155.pdf

Mateusz Myśliwiec
Mateusz Myśliwiec
Menedżer ds. Doradztwa Inwestycyjnego

W UNIQA TFI odpowiada za rozwój i funkcjonowanie modelu doradztwa inwestycyjnego. Do jego głównych zadań należy budowa portfeli modelowych, projektowanie i parametryzacja algorytmów, zarządzanie procesem suitability oraz nadzór nad zgodnością regulacyjną obszaru doradztwa. Monitoruje wyniki portfeli, a także efektywność i jakość procesów.

Specjalizuje się również w analizie funduszy inwestycyjnych, wspiera działania sprzedażowe w obszarze produktów inwestycyjnych oraz prowadzi szkolenia. Odpowiada za komunikację inwestycyjną, przygotowując materiały edukacyjne i marketingowe oraz komentując bieżące wydarzenia na rynkach finansowych.

Posiada tytuł CIIA (Certified International Investment Analyst, nr 321), licencję Maklera Papierów Wartościowych (nr 3657), licencję Maklera Rynków Finansowych (nr 266) oraz Europejski Certyfikat Bankowca EFCB 3E (2021/117). Szczególnie interesuje się ekonomią behawioralną i jej wpływem na decyzje inwestycyjne.

Profil Mateusza: Mateusz Myśliwiec, MPW, CIIA | LinkedIn